Serieus spel gebiedsproces: eerst open houding, dan stevig gesprek

Bij de jaarlijkse ontbijtbijeenkomst bij Marb Consultancy zetten de deelnemers in een rollenspel de belangen van spelers op een veranderend platteland neer tijdens een rollenspel. Verplaats je in een ander, zo zou je deze benadering kunnen omschrijven. Het levert serieuze momenten op, een lach en meer inzicht. ‘Het viel mij op, hoe snel je echt in zo’n rol opgaat’, stelt een deelnemer aan het eind van de ochtend.

Marb-directeur Martin Verbeek benadrukt het belang van onafhankelijkheid tijdens de begeleiding van een gebiedsproces. „Degene die het traject trekt zal een onafhankelijke persoon moeten zijn, iemand met kennis van de inhoud en tegelijk iemand die alle partijen kent en naar iedereen luistert.”

Tijdens het rollenspel rond twee tafels op het kantoor van Marb in het buitengebied van Markelo blijkt in beide groepen het belang van onderling vertrouwen. De gemeenteambtenaar hoopt dat deelnemers vertrouwen hebben en daarmee bij te dragen aan een resultaat dat ieder wat biedt. De agrarische ondernemers willen graag gezien worden, het landgoed wil zich kunnen ontwikkelen, de natuurbeheerders hopen dat ze de kwaliteit van de natuur kunnen verhogen of bijzondere soorten kunnen beschermen.

Een duidelijke opdracht, een betrouwbare overheid, ook over een langere periode, geen vooringenomen projectleiders, ruimte om te ondernemen en te leven, al die aspecten komen in korte tijd op de tafels. Marb-adviseur Maarten Bomans noemt het proces ‘spannend en de belangen heel verschillend’. „Ik hoop vooral dat deelnemers zo de ruimte krijgen dat ze durven te zeggen wat ze willen inbrengen.”

Je zin krijgen

Voor alle partijen in het proces geldt dat ze niet het onderste uit de kan kunnen krijgen voor zichzelf. Uiteindelijk zullen alle belanghebbenden tevreden moeten zijn met hun deel. „Het is mijn opgave om zo te verbinden dat iedereen aan het eind een doel haalt”, zegt de ‘ambtenaar’ aan tafel 2.

De ‘landgoedbeheerder’ aan tafel 1 paste wel eens het rollenspel toe bij een echte bespreking, om als oefening je eens in te leven in andermans belangen. „Nu snap ik ook jouw perspectief”, was de reactie toen.

Stevig gesprek

Na het over en weer winnen van elkaars vertrouwen en goed geluisterd te hebben naar ieders standpunt, kan alsnog een stevig gesprek volgen. Marb-adviseur Juliëtte Huis in ’t Veld: „Dan help je elkaar verder door te vragen wat je dan nodig hebt om door te kunnen.”

In de nabespreking van de resultaten geven de deelnemers aan dat ze het een mooi inzicht vinden om eerst naar het totale beeld van het gebied en alle bewoners te kijken, voordat je helemaal je gaat richten op ‘je eigen plekje erin’. „Het is ingewikkeld en er zit een grote gelaagdheid in”, zegt een ander.  Met de ervaringen uit deze sessie kunnen de deelnemers aan de slag in hun eigen dagelijkse praktijk van gebiedsprocessen, van onderwijsontwikkeling en bij de overheid.